Skrócenie wędzidełka języka – objawy, diagnostyka, zabieg frenotomii | PESMED Bydgoszcz

Skrócenie wędzidełka języka u niemowląt i małych dzieci karmionych piersią może być przyczyną trudności w ssaniu oraz przedwczesnego odstawienia dziecka od piersi. Zdarza się, że dziecko ma również problemy z prawidłowym przemieszczaniem śliny, a w konsekwencji nadmiernym ślinieniem (ślinotokiem), a nawet kaszlem spowodowanym zachłystywaną śliną. W starszym wieku pojawiają się problemy z wymową, szczególnie literek: d, t, n, r, l, dz, dż, sz, cz, wady zgryzu, a także zaburzenia postawy ciała.

Skrócenie wędzidełka języka (ankyloglosja) to najczęstsza przyczyna trudności w karmieniu piersią, nieefektywnego ssania, ślinotoku oraz problemów artykulacyjnych u dzieci. Zbyt krótkie wędzidełko ogranicza ruchomość języka, co prowadzi do takich objawów jak: szybkie męczenie się przy piersi, słabe przybieranie na wadze, krztuszenie śliną, a później trudności z wymową głosek d, t, n, r, l, dz, dż, sz, cz oraz rozwój wad zgryzu. Wczesna diagnoza przez laryngologa, logopedę lub doradcę laktacyjnego pozwala szybko zakwalifikować dziecko do zabiegu frenotomii – krótkiego, bezpiecznego i mało bolesnego zabiegu, który zwykle od razu poprawia ssanie i funkcję języka. Im wcześniej wykonany, tym mniejsze ryzyko przyszłych zaburzeń mowy, połykania i karmienia.

Typy nieprawidłowego wędzidełka języka

• Typ 1 – błona rozpoczyna się na czubku języka.
• Typ 2 – błona zaczyna się kilka milimetrów za czubkiem języka.
• Typ 3 – błona zaczyna się w tylnej części języka.
• Typ 4 – niewidoczne wędzidełko tylne, duże ograniczenie ruchu języka.

Kiedy czas na zabieg?

Najlepszym momentem na wykonanie zabiegu skróconego wędzidełka języka jest pierwszy miesiąc życia, a często nawet pierwszy tydzień życia. Odkładanie konsultacji laryngologicznej nie jest wskazane — może opóźniać prawidłowe karmienie i rozwój funkcji języka.

Specjaliści zalecają jak najwcześniejszą interwencję, ponieważ:

• wędzidełko u noworodka jest najcieńsze i najłatwiejsze do precyzyjnego przecięcia,
• zabieg jest wtedy najmniej bolesny,
• minimalizujemy ryzyko zaburzeń karmienia i późniejszych wad mowy.

Rejestracja on-line – umów wizytę

Zobacz opinie o Centrum Medycznym PESMED w Google

Skąd tak różne opinie?

Kilkadziesiąt lat temu podcięcie wędzidełka wykonywano rutynowo na oddziałach noworodkowych. Po zaprzestaniu tej praktyki znacznie zwiększyła się liczba dzieci z niepodciętym wędzidełkiem – nie dlatego, że wada występuje częściej, lecz dlatego, że nie jest wcześnie korygowana.

Laryngolodzy znają długoterminowe konsekwencje nieleczonej ankyloglosji, stąd ich jednoznaczne stanowisko za zabiegiem. Doradcy laktacyjni zauważają problem głównie podczas karmienia. Lekarze rodzinni różnią się w opiniach, ponieważ populacja pacjentów POZ jest bardzo zróżnicowana.

Jak wygląda zabieg?

Podcięcie wędzidełka języka, czyli frenotomia, jest krótkim, bezpiecznym i zwykle niebolesnym zabiegiem wykonywanym w znieczuleniu miejscowym. Można go wykonać zarówno u niemowląt, dzieci, jak i dorosłych.

Po zabiegu może pojawić się minimalne krwawienie. W dobrze wyposażonym gabinecie ryzyko powikłań jest znikome. U niektórych pacjentów z bardzo grubym wędzidełkiem może być konieczne podanie zastrzyku znieczulającego.

Rzadko potrzebna jest frenektomia – wycięcie całego wędzidełka z założeniem szwów, wykonywane w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym.

Wnioski

• Każde podejrzenie skrócenia wędzidełka wymaga oceny przez specjalistę.
• Nie powinno się zwlekać z zabiegiem, jeśli obserwuje się zaburzenia funkcji języka.
• Korzyści z wczesnego podcięcia są znacznie większe niż potencjalne ryzyko zabiegu.

Zabiegi wykonują w Centrum Medycznym PESMED:

• dr n. med. Piotr Sawicki
• dr n. med. Artur Bogacz
• lek. med. Paweł Szyderski
• lek. med. Łukasz Klufczyński

Przeczytaj także:

• Laser diodowy w leczeniu krwawień z nosa
• Endoskopia laryngologiczna
• Leczenie migdałków i uszu u dzieci
• Wysiękowe zapalenie ucha środkowego
• Inhalacje AMSA
• Sposoby na chrapanie

Skrócenie wędzidełka języka – piśmiennictwo

Gwódź-Jezierska M. Nie ignorujmy krótkiego wędzidełka języka. XXI Dni Otolaryngologii Dziecięcej, Poznań 2019.

Sioda T. Krótkie wędzidełko języka jako przyczyna trudności w karmieniu piersią. Postępy Neonatol 2007.

Ostapiuk B. Ruchomość języka a potrzeby artykulacyjne. AAMS 2006.

Geddes DT i wsp. Tongue movement and intraoral vacuum in breastfeeding infants. Early Hum Dev 2011.

Messner AH. Ankyloglossia – controversies in management. Int J Ped Otorhinolaryngol 2000.

Dollberg S i wsp. Pain relief after frenotomy. J Pediatr Surg 2006.