Zmiany skórne i pieprzyki (znamiona barwnikowe) to różnego rodzaju plamy, grudki, wypukłości lub przebarwienia pojawiające się na powierzchni skóry. Większość zmian ma charakter całkowicie łagodny i towarzyszy nam od urodzenia lub pojawia się z wiekiem pod wpływem słońca czy uwarunkowań genetycznych.

Skóra jest jednak największym organem, a wszelkie nowe, zmieniające się lub nietypowe zmiany wymagają uwagi. Kluczowe jest wczesne odróżnienie zmian łagodnych od stanów przednowotworowych oraz czerniaka – jednego z najbardziej agresywnych nowotworów skóry, który wyleczony we wczesnym stadium jest całkowicie uleczalny.

W ocenie znamion stosuje się tzw. regułę ABCDE, która pomaga wychwycić niepokojące objawy. Pilnej konsultacji lekarskiej wymaga zmiana, która wykazuje:

• A (Asymmetry): Asymetria – zmiana jest nieregularna, jej jedna połowa nie odpowiada drugiej.
• B (Borders): Brzegi poszarpane, nierówne, z „zatoczkami”, brak wyraźnej granicy ze zdrową skórą.
• C (Color): Kolor niejednolity – plamiste zabarwienie, odcienie brązu, czerni, czerwieni, a nawet białe lub niebieskawe pola.
• D (Diameter): Duża średnica – zazwyczaj powyżej 6 milimetrów (choć czerniaki mogą być mniejsze).
• E (Evolution): Ewolucja – wszelkie szybkie zmiany w czasie: wzrost, swędzenie, krwawienie, powstawanie strupka lub owrzodzenia.

• Znamiona barwnikowe (pieprzyki): Nagromadzenia komórek barwnikowych (melanocytów); mogą być płaskie lub wypukłe, wrodzone lub nabyte pod wpływem promieniowania UV.
• Promieniowanie UV i oparzenia słoneczne: Główny czynnik ryzyka rozwoju groźnych zmian skórnych, zwłaszcza silne oparzenia w dzieciństwie lub częste korzystanie z solarium.
• Skłonności genetyczne: Jasna karnacja, liczne znamiona na ciele (powyżej 50) oraz występowanie czerniaka w rodzinie.
• Zmiany łagodne o podłożu wirusowym lub starczym: Np. brodawki wirusowe, włókniaki miękkie czy rogowacenie łojotokowe, które nie złośliwieją, ale mogą ulegać drażnieniu mechanicznemu.

W Centrum Medycznym PESMED dbamy o profilaktykę i bezpieczną diagnostykę zmian skórnych.

1. Od jakich badań laboratoryjnych zacząć?
W przypadku podejrzenia stanu zapalnego lub przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi usunięcia zmiany, lekarz może zlecić podstawowe badania z krwi w naszym Punkcie Pobrań (morfologia, CRP, układ krzepnięcia).

2. Badania diagnostyczne i obrazowe
Podstawową metodą oceny znamion jest profesjonalna dermatoskopia – badanie powiększające, które pozwala lekarzowi dostrzec struktury niewidoczne gołym okiem. W przypadku głębszych guzków i zmian podskórnych wykonujemy również USG tkanek miękkich.

3. Do jakiego specjalisty się udać?
Z niepokojącym pieprzykiem lub zmianą skórną w pierwszej kolejności należy udać się bezpośrednio do Dermatologa lub chirurga-onkologa, który wykona profesjonalne badanie i podejmie decyzję o ewentualnym usunięciu zmiany.