Duszności i kaszel to jedne z najczęstszych, a zarazem najbardziej niepokojących objawów ze strony układu oddechowego i krążenia. Kaszel jest naturalnym odruchem obronnym organizmu, który ma na celu oczyszczenie dróg oddechowych z wydzieliny lub ciał obcych. Może być suchy (męczący, bez odkrztuszania) lub mokry (z odkrztuszaniem plwociny).

Duszność (tzw. brak tchu) to subiektywne uczucie braku powietrza lub trudności w oddychaniu. Może pojawiać się nagle lub narastać stopniowo, występować w spoczynku lub tylko podczas wysiłku fizycznego. Połączenie obu tych objawów najczęściej wskazuje na toczący się proces zapalny, reakcję alergiczną lub przewlekłą chorobę płuc bądź serca.

Niezwłocznie wezwij pogotowie (112) lub zgłoś się na SOR, jeśli dusznościom i kaszlowi towarzyszy którykolwiek z poniższych objawów:

• Nagła, bardzo silna duszność spoczynkowa uniemożliwiająca nabranie powietrza lub mówienie.
• Ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej (szczególnie promieniujący do żuchwy, lewej ręki lub pleców).
• Odkrztuszanie świeżej krwi (krwioplucie) lub różowej, pienistej wydzieliny.
• Zasinienie warg, płatków uszu lub palców (sinica).
• Świszczący oddech słyszalny z dużej odległości (stridor).
• Zaburzenia świadomości, splątanie, omdlenie lub znaczne osłabienie.

Jeśli wykluczymy stany bezpośredniego zagrożenia życia, duszności i kaszel najczęściej wynikają z:

• Infekcji dróg oddechowych: Zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, grypa, COVID-19. Często przebiegają z gorączką, osłabieniem i kaszlem (początkowo suchym, potem mokrym).
• Astmy oskrzelowej: Przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych, charakteryzująca się napadami duszności, świszczącym oddechem, uciskiem w klatce piersiowej i kaszlem (często nasilającym się w nocy lub nad ranem).
• Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (POChP): Schorzenie występujące głównie u palaczy, objawiające się przewlekłym kaszlem z odkrztuszaniem oraz postępującą dusznością wysiłkową.
• Niewydolności serca: Kiedy serce nie pompuje krwi efektywnie, może dochodzić do zastoju w płucach. Typowa jest duszność nasilająca się w pozycji leżącej (ortopnoe) oraz obrzęki kończyn dolnych.
• Alergii: Wziewne (np. na roztocza, pyłki), powodujące wodnisty katar, drapanie w gardle i suchy, męczący kaszel alergiczny.
• Obturacyjnego bezdechu sennego: Powtarzające się epizody zatrzymania oddechu w trakcie snu, którym często towarzyszy głośne chrapanie i uczucie duszności po nagłym wybudzeniu.

W Centrum Medycznym PESMED zapewniamy kompleksową diagnostykę dolegliwości układu oddechowego i krążenia.

1. Od jakich badań laboratoryjnych zacząć?
Przed wizytą u specjalisty warto wykonać podstawowe badania z krwi w naszym Punkcie Pobrań. Zaleca się morfologię z rozmazem, CRP, panel alergologiczny (np. IgE całkowite i specyficzne) oraz wskaźniki kardiologiczne (np. D-dimery, NT-proBNP) w przypadku podejrzenia tła sercowego.

2. Badania diagnostyczne i obrazowe
Aby ocenić wydolność płuc, wykonujemy Spirometrię. Z kolei pacjentom uskarżającym się na chrapanie i nocne duszności oferujemy zaawansowaną Diagnostykę bezdechów sennych. W celu wykluczenia przyczyn kardiologicznych można wykonać u nas EKG i ECHO serca.

3. Do jakiego specjalisty się udać?
W pierwszej kolejności skonsultuj się z Lekarzem Internistą lub specjalistą Pulmonologiem. Lekarz zinterpretuje wyniki badań, ustawi odpowiednie leczenie farmakologiczne lub w razie potrzeby skieruje na dalszą diagnostykę kardiologiczną.