Ból i obrzęk kolana to jedne z najczęstszych dolegliwości ze strony narządu ruchu, z którymi pacjenci zgłaszają się do lekarza. Staw kolanowy jest największym i najbardziej skomplikowanym stawem ludzkiego ciała. Ponieważ przenosi ogromne obciążenia (utrzymując ciężar naszego ciała), jest niezwykle podatny zarówno na nagłe urazy mechaniczne, jak i na sumujące się latami mikrourazy oraz procesy zwyrodnieniowe.

Obrzęk kolana (często opisywany przez pacjentów jako „woda w kolanie”) to objaw gromadzenia się nadmiaru płynu stawowego, krwi lub ropy wewnątrz torebki stawowej bądź w okolicznych kaletkach. Jest to naturalna reakcja obronna organizmu na uszkodzenie struktur wewnątrzstawowych lub toczący się stan zapalny. Zawsze prowadzi do ograniczenia ruchomości i uczucia sztywności stawu.

Większość przeciążeniowych bólów kolana ustępuje po odpoczynku, jednak pewne objawy (zwłaszcza po urazach) wymagają pilnej pomocy na SOR lub szybkiej konsultacji ortopedycznej:

• Niemożność obciążenia kończyny (stanięcia na chorej nodze) bezpośrednio po urazie.
• Wyraźna deformacja obrysów stawu kolanowego (podejrzenie zwichnięcia lub złamania).
• Głośny „trzask”, „chrupnięcie” lub „pęknięcie” słyszalne w momencie urazu, po którym następuje gwałtowny, masywny obrzęk (bardzo typowe dla zerwania więzadła krzyżowego – ACL).
• Kolano jest silnie zaczerwienione, gorące w dotyku, a obrzękowi towarzyszy wysoka gorączka (podejrzenie ropnego zapalenia stawu, które jest stanem zagrożenia życia).
• Zjawisko „blokowania się” kolana (niemożność pełnego wyprostu) lub uczucie „uciekania” kolana (niestabilność).

• Urazy mechaniczne: Uszkodzenia łąkotek, zerwanie więzadeł (najczęściej krzyżowego przedniego ACL lub pobocznego MCL) oraz zwichnięcia rzepki. Często zdarzają się podczas uprawiania sportów (narciarstwo, piłka nożna, tenis).
• Choroba zwyrodnieniowa stawów (gonartroza): Najczęstsza przyczyna u osób starszych. Polega na stopniowym ścieraniu się chrząstki stawowej. Ból nasila się przy ruchu (np. schodzeniu ze schodów), a po nocy występuje tzw. sztywność poranna.
• Stany przeciążeniowe: Tzw. „kolano biegacza” lub „kolano skoczka” (zapalenie więzadła właściwego rzepki) – ból zlokalizowany w przedniej części kolana, wynikający z sumujących się mikrourazów.
• Dna moczanowa (artretyzm): Nagły, niezwykle bolesny atak zapalenia stawu spowodowany odkładaniem się kryształków kwasu moczowego. Kolano staje się czerwone, obrzęknięte i gorące.
• Zapalenie kaletki (np. przedrzepkowej): Często występuje u osób pracujących w pozycji klęczącej („kolano pokojówki”). Objawia się ograniczonym, miękkim obrzękiem tuż pod skórą na rzepce.

W Centrum Medycznym PESMED zapewniamy kompleksową diagnostykę i leczenie problemów z narządem ruchu, od badań obrazowych po konsultacje specjalistyczne.

1. Od jakich badań laboratoryjnych zacząć?
W przypadku podejrzenia stanu zapalnego lub dny moczanowej (nagły obrzęk bez urazu), w naszym Punkcie Pobrań warto wykonać morfologię, wskaźniki zapalne (CRP, OB), poziom kwasu moczowego oraz czynnik reumatoidalny (RF).

2. Badania diagnostyczne i obrazowe
Złotym standardem w ocenie tkanek miękkich (chrząstek, łąkotek, więzadeł, ilości płynu i stanu kaletek) jest bezbolesne USG stawu kolanowego, które pozwala na bardzo precyzyjną ocenę wnętrza stawu w ruchu. Jeśli podejrzewamy złamanie lub zmiany zwyrodnieniowe kości, podstawą jest zdjęcie RTG.

3. Do jakiego specjalisty się udać?
Diagnostyką, leczeniem (zarówno zachowawczym, jak i kwalifikacją do zabiegów artroskopowych) oraz prowadzeniem pacjentów z bólem i obrzękiem kolana zajmuje się Ortopeda. W procesie powrotu do pełnej sprawności kluczowa będzie również odpowiednio zaplanowana rehabilitacja.