Ból brzucha i wzdęcia to jedne z najczęstszych dolegliwości ze strony układu pokarmowego, z którymi pacjenci zgłaszają się do lekarza. Wzdęcie to subiektywne uczucie pełności, ucisku, „przelewania” lub powiększenia obwodu brzucha, najczęściej spowodowane nadmiernym gromadzeniem się gazów w jelitach.

Ból brzucha może przybierać różny charakter – od tępego, rozlanego ucisku, po ostry, kłujący i miejscowy ból skurczowy. W większości przypadków sporadyczne dolegliwości wynikają z błędów dietetycznych lub stresu. Jednak jeśli utrzymują się długotrwale, wybudzają ze snu lub nasilają się z czasem, wymagają rzetelnej i fachowej diagnostyki.

Niezwłocznie zgłoś się do lekarza lub na SOR (Szpitalny Oddział Ratunkowy), jeśli bólowi brzucha i wzdęciom towarzyszy którykolwiek z poniższych objawów:

• Nagły, niezwykle silny, „deskowaty” i narastający ból (tzw. ostry brzuch).
• Wymioty treścią fusowatą (przypominającą fusy od kawy) lub z domieszką świeżej krwi.
• Obecność krwi w kale lub czarne, smoliste stolce.
• Całkowite zatrzymanie wiatrów i stolca.
• Niezamierzony, nagły spadek masy ciała.
• Wysoka gorączka i dreszcze.
• Zażółcenie skóry lub białkówek oczu (żółtaczka).
• Wyczuwalny, twardy guz w jamie brzusznej.

• Zespół jelita drażliwego (IBS): Przewlekłe zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, objawiające się bólem brzucha i zmianą rytmu wypróżnień (biegunki, zaparcia lub ich naprzemienne występowanie). Często nasila się pod wpływem stresu.
• Nietolerancje pokarmowe: Brak odpowiednich enzymów trawiących, np. nietolerancja laktozy, fruktozy lub histaminy, a także celiakia (choroba autoimmunologiczna związana z nietolerancją glutenu).
• Przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego (SIBO): Stan, w którym bakterie typowe dla jelita grubego przedostają się do jelita cienkiego, powodując nadmierną fermentację i gazy krótko po posiłku.
• Choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych: Np. kamica żółciowa, która często daje ostry ból w prawym podżebrzu, nasilający się po zjedzeniu tłustego posiłku.
• Nieswoiste zapalenia jelit (IBD): Poważne choroby zapalne, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
• Błędy dietetyczne i aerofagia: Zbyt szybkie jedzenie, mówienie podczas posiłku, połykanie powietrza (aerofagia), żucie gumy, a także nadmiar napojów gazowanych i produktów wzdymających (rośliny strączkowe, kapusta, cebula).

W Centrum Medycznym PESMED zapewniamy kompleksową diagnostykę dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

1. Od jakich badań laboratoryjnych zacząć?
Przed wizytą u lekarza warto wykonać podstawowy pakiet badań z krwi w naszym Punkcie Pobrań: morfologię, CRP, enzymy wątrobowe i trzustkowe. Diagnozę rozszerza się często o ogólne badanie kału oraz badanie na krew utajoną w kale.

2. Badania diagnostyczne i obrazowe
Kluczowym badaniem obrazowym na początku ścieżki diagnostycznej jest USG jamy brzusznej. Pozwala ono bezboleśnie ocenić stan wątroby, pęcherzyka żółciowego, trzustki, śledziony i nerek.

3. Do jakiego specjalisty się udać?
Z przewlekłym bólem brzucha i wzdęciami w pierwszej kolejności należy udać się do Lekarza Internisty lub specjalisty Gastrologa. Lekarz po zebraniu wywiadu zinterpretuje wyniki badań i zaplanuje odpowiednie leczenie.