Biopsja węzłów chłonnych (BAC i BACC) Bydgoszcz
Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) węzłów chłonnych to kluczowe badanie diagnostyczne w przypadku ich powiększenia (limfadenopatii) lub zmiany struktury. Aby procedura była w pełni bezpieczna i maksymalnie precyzyjna, nakłucie niemal zawsze przeprowadza się pod ścisłą kontrolą ultrasonografu – jest to tzw. biopsja celowana (BACC). Pozwala to na pobranie materiału komórkowego z najbardziej podejrzanego fragmentu węzła.
W Centrum Medycznym PESMED biopsje węzłów chłonnych (m.in. szyjnych, pachowych, pachwinowych) przeprowadzane są w ramach gabinetu diagnostyczno-zabiegowego. Procedurę realizuje zgrany zespół diagnostyczny: lekarz radiolog (lek. Jakub Babiarz), który precyzyjnie obrazuje węzeł pod kontrolą USG, oraz lekarz patomorfolog (lek. Mateusz Maniewski), który wykonuje nakłucie i natychmiast zabezpiecza preparat.
Zabieg w pigułce:
- Czas trwania: ok. 10-15 minut (samo wkłucie igły to zazwyczaj kilka-kilkanaście sekund).
- Znieczulenie: nie jest stosowane (używamy niezwykle cienkich igieł, badanie przypomina rutynowe pobranie krwi).
- Wymóg przed zabiegiem: obowiązkowo wcześniejsze badanie obrazowe (np. USG węzłów chłonnych, tomografia).
- Wynik badania: ocena cytologiczna od lekarza patomorfologa opisująca charakter komórek.
Kiedy konieczna jest biopsja węzłów chłonnych?
Węzły chłonne często powiększają się w wyniku błahych infekcji (odczynowo) i wracają do normy. Jeśli jednak powiększenie utrzymuje się dłużej lub obraz USG jest niepokojący, konieczna bywa weryfikacja. Wskazaniami do BAC/BACC węzłów chłonnych są:
- przewlekłe, postępujące powiększenie węzła chłonnego (szczególnie, gdy jest on twardy, niebolesny i „zrośnięty” z otoczeniem),
- zmiana struktury węzła w badaniu USG (np. utrata prawidłowej wnęki tłuszczowej, nieregularny kształt, patologiczne unaczynienie),
- diagnostyka onkologiczna (np. poszukiwanie przerzutów do węzłów chłonnych przy raku piersi, raku tarczycy, czerniaku),
- wstępna diagnostyka chorób układu chłonnego (podejrzenie chłoniaka) – choć w tym przypadku BAC traktuje się często jako pierwszy krok przed pobraniem całego węzła do badania histopatologicznego.
Jak przygotować się do zabiegu?
Badanie jest krótkie i mało inwazyjne, jednak wymaga odpowiedniego przygotowania ze strony pacjenta:
- Dokumentacja (obowiązkowo): Przynieś ze sobą wynik ostatniego USG węzłów chłonnych (lub innego badania obrazowego: TK, MRI). Pozwoli to zespołowi na bezbłędne namierzenie podejrzanej zmiany.
- Posiłki: Badanie nie wymaga bycia na czczo. Zjedz normalny posiłek, aby dobrze się czuć i zapobiec zawrotom głowy.
- Ubiór: Dostosuj odzież do lokalizacji nakłuwanego węzła. Przy węzłach szyjnych unikaj golfów. Przy pachowych załóż koszulę ułatwiającą odsłonięcie pachy. Przy pachwinowych – luźniejsze spodnie.
- Leki przeciwkrzepliwe: Jeżeli regularnie stosujesz leki rozrzedzające krew (np. Acard, Xarelto, Clexane), powiadom o tym podczas rejestracji. Choć w większości przypadków ich odstawienie przed BAC nie jest wymagane, decyzja ta zależy od indywidualnej sytuacji.
Jak wygląda zabieg biopsji?
Biopsja w PESMED odbywa się pod czujnym okiem dwóch specjalistów:
- Pozycja: W zależności od tego, gdzie znajduje się węzeł, pacjent kładzie się na plecach (szyja, pachwiny) lub unosi rękę i odsłania pachę. Skóra w miejscu wkłucia zostaje poddana starannej dezynfekcji.
- Lokalizacja USG (radiolog): Lek. Jakub Babiarz przy użyciu nowoczesnego aparatu USG odnajduje odpowiedni węzeł chłonny, ocenia jego parametry i wyznacza optymalny kąt dla wprowadzenia igły.
- Nakłucie i pobranie (patomorfolog): Otrzymując precyzyjny obraz na monitorze, lek. Mateusz Maniewski sprawnie wprowadza bardzo cienką igłę do najistotniejszej diagnostycznie części węzła. Poprzez delikatne ruchy igły (i ew. zassanie strzykawką), komórki trafiają do jej światła.
- Zabezpieczenie materiału: Tuż po wyjęciu igły, patomorfolog natychmiast wykonuje rozmazy na szkiełkach laboratoryjnych. Obecność lekarza tej specjalności podczas zabiegu gwarantuje najwyższą jakość utrwalenia komórek do dalszej oceny.
- Opatrunek: Lekarz dociska miejsce wkłucia gazikiem w celu zatrzymania ewentualnego mikrokrwawienia, a następnie przykleja plaster.
Zalecenia po zabiegu
Zabieg ten nie wpływa znacząco na funkcjonowanie pacjenta – natychmiast po nim można udać się do domu lub wrócić do obowiązków.
- Opatrunek: Plaster ochronny zdejmij w domu po kilku godzinach lub podczas wieczornej toalety.
- Higiena i aktywność: Zachowaj standardową higienę okolicy nakłucia. W dniu badania zaleca się unikać intensywnego treningu siłowego (szczególnie kończyny, w okolicy której znajdował się węzeł).
- Dolegliwości i siniaki: Może pojawić się przemijająca tkliwość w obszarze węzła i mały krwiak. Nie jest to powód do niepokoju – objawy te znikają samoczynnie.
Rejestracja na badanie
Umów biopsję węzłów chłonnych w PESMED (Bydgoszcz).
- Adres: ul. Sułkowskiego 15, Bydgoszcz
- Telefon: 501 23 26 29
- Skierowanie: nie jest wymagane (zabiegi prywatne)
Kto wykonuje zabieg?
W PESMED biopsje wykonuje zespół:
- lek. Jakub Babiarz (Radiolog)
Kontrola obrazowa USG - lek. Mateusz Maniewski (Patomorfolog)
Pobranie i weryfikacja materiału
FAQ – Biopsja węzłów chłonnych (BAC / BACC)
Tak, biopsja cienkoigłowa to metoda w pełni bezpieczna, małoinwazyjna i pozbawiona większych ryzyk powikłań. Nakłucie wykonywane jest przez wyspecjalizowanego lekarza pod stałą kontrolą USG, co pozwala na bezpieczne ominięcie większych naczyń krwionośnych czy nerwów.
Ból jest marginalny i porównywalny do typowego pobrania krwi z żyły na przedramieniu. Igły stosowane do tego zabiegu są wyjątkowo cienkie. Znieczulenie nie jest podawane, ponieważ jego aplikacja byłaby równie bolesna co samo nakłucie.
Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa jest świetnym narzędziem do wykluczenia zmian odczynowych (zapalnych) oraz przerzutów nowotworów z innych narządów (np. rak tarczycy, sutka). W przypadku silnego podejrzenia rozrostu komórek chłonnych (chłoniaka), BAC stanowi doskonałe badanie wstępne, jednak do ostatecznego i precyzyjnego rozpoznania konkretnego typu chłoniaka często konieczne jest późniejsze chirurgiczne pobranie całego węzła.
Diagnostyka mikroskopowa komórek pobranych w gabinecie wymaga precyzji, barwienia i starannej analizy w warunkach laboratoryjnych. Oczekiwany czas na odbiór opisu cytologicznego od lekarza patomorfologa wynosi z reguły od 2 do 3 tygodni.