Biopsja tarczycy (BAC i BACC) Bydgoszcz
Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) to podstawowe badanie pozwalające na ocenę charakteru guzków tarczycy. W przypadku zmian mniejszych lub głębiej położonych, zazwyczaj wykonuje się ją pod kontrolą USG – mówimy wtedy o biopsji celowanej (BACC), co gwarantuje wysoką precyzję pobrania materiału. Z kolei w przypadku powierzchownych, łatwo wyczuwalnych palpacyjnie guzków, z powodzeniem stosuje się klasyczną metodę BAC. W PESMED zabiegi te przeprowadzają doświadczeni specjaliści, dobierając technikę do charakteru zmiany i indywidualnych potrzeb pacjenta.
Zabieg w pigułce:
- Czas trwania: ok. 10-15 minut (samo nakłucie trwa kilkanaście sekund).
- Znieczulenie: nie jest stosowane (igła jest cieńsza niż ta do pobierania krwi).
- Wymóg przed zabiegiem: aktualne badanie USG tarczycy oraz wynik TSH.
- Wynik badania: ocena cytologiczna (mikroskopowa) dostępna zwykle po 2-3 tygodniach.
Kiedy konieczna jest biopsja tarczycy?
Nie każdy guzek wykryty w tarczycy wymaga nakłucia. Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego, decyzję o skierowaniu na biopsję podejmuje się na podstawie klasyfikacji EU-TIRADS oceniającej obraz guzka w badaniu USG. Wskazaniem do wykonania BAC/BACC są:
- guzki o cechach podwyższonego ryzyka w obrazie USG (m.in. mikrozwapnienia, nieregularne granice, hipoechogeniczność),
- zmiany o średnicy powyżej 1 cm w zależności od przypisanej kategorii ryzyka EU-TIRADS,
- szybki wzrost obserwowanego wcześniej guzka,
- powiększenie węzłów chłonnych na szyi towarzyszące zmianom w tarczycy,
- odbarczanie (opróżnianie) dużych, bolesnych torbieli tarczycy (zabieg leczniczo-diagnostyczny).
Jak przygotować się do zabiegu?
Biopsja cienkoigłowa (BAC/BACC) jest badaniem szybkim i dobrze tolerowanym. Aby przebiegła sprawnie, prosimy o przestrzeganie kilku zasad:
- Dokumentacja: Należy obowiązkowo zabrać ze sobą wynik ostatniego USG tarczycy (to na jego podstawie lekarz wie, który guzek nakłuć) oraz aktualne wyniki hormonów (TSH, FT3, FT4 – jeśli były zlecane).
- Posiłki: Badanie nie wymaga bycia na czczo. Wręcz przeciwnie – zaleca się zjedzenie posiłku i nawodnienie organizmu, aby zapobiec zasłabnięciu ze stresu.
- Ubiór: Warto ubrać odzież z dekoltem lub łatwą do rozpięcia pod szyją, nie zakładając w tym dniu golfów ani naszyjników.
- Leki przeciwkrzepliwe: Jeśli przyjmujesz leki „rozrzedzające krew” (np. Acard, Xarelto, Clexane, Pradaxa), poinformuj o tym lekarza ustalającego termin biopsji – może być konieczna chwilowa modyfikacja dawki, choć często przy cienkiej igle nie jest to wymagane.
Jak wygląda zabieg biopsji?
W zależności od głębokości i wielkości zmiany, lekarz wybiera odpowiednią technikę pobrania:
- Pozycja: Pacjent kładzie się na kozetce na plecach z głową odchyloną do tyłu (często pod barki podkłada się mały wałek), co pozwala dobrze odsłonić szyję. Lekarz dezynfekuje skórę.
- Namierzanie: Przy małych i głębokich zmianach lekarz przykłada głowicę USG (BACC), aby uwidocznić guzek na monitorze. Przy guzach powierzchownych lekarz ocenia zmianę palpacyjnie (BAC). Czasami prosi pacjenta, by przez chwilę nie przełykał śliny.
- Nakłucie: Lekarz wprowadza bardzo cienką igłę bezpośrednio do wnętrza guzka i wykonuje kilka delikatnych ruchów, aby zaaspirować (zassać) komórki. Samo nakłucie trwa zazwyczaj zaledwie 5 do 15 sekund.
- Zabezpieczenie materiału: Pobrany materiał jest natychmiast nanoszony na szkiełka podstawowe (robiony jest tzw. rozmaz), utrwalany i wysyłany do laboratorium do oceny przez lekarza patomorfologa.
- Opatrunek: Miejsce wkłucia uciska się jałowym gazikiem przez kilka minut, po czym przykleja się niewielki plasterek.
Zalecenia po zabiegu
Zabieg nie wyłącza pacjenta z codziennych aktywności. Bezpośrednio po wyjściu z gabinetu można wrócić do pracy lub prowadzenia samochodu.
- Opatrunek: Plasterek na szyi można odkleić jeszcze tego samego dnia wieczorem.
- Dolegliwości: Delikatny ból lub tkliwość szyi przy przełykaniu czy dotyku mogą utrzymać się przez 1-2 dni. W razie potrzeby można przyjąć lek przeciwbólowy (np. paracetamol).
- Siniak: Niewielki siniak na szyi w miejscu wkłucia jest naturalnym, niegroźnym następstwem badania i zniknie samoistnie w ciągu kilku dni.
Rejestracja na badanie
Umów biopsję tarczycy w PESMED (Bydgoszcz).
- Adres: ul. Sułkowskiego 15, Bydgoszcz
- Telefon: 501 23 26 29
- Skierowanie: nie jest wymagane (zabiegi prywatne)
FAQ – Biopsja tarczycy (BAC / BACC)
Biopsja tarczycy nie boli bardziej niż standardowe pobranie krwi z żyły. Igła używana do BAC/BACC (0,4 – 0,5 mm grubości) jest znacznie cieńsza niż ta do tradycyjnych zastrzyków. Z tego powodu nie stosuje się znieczulenia miejscowego – wstrzyknięcie płynu znieczulającego bolałoby dokładnie tak samo jak sama biopsja, a dodatkowo zgromadzony płyn mógłby zdeformować obraz USG i utrudnić precyzyjne trafienie w guzek.
BAC to skrót od Biopsji Aspiracyjnej Cienkoigłowej. BACC oznacza, że zabieg wykonywany jest dodatkowo pod kontrolą obrazu USG (celowana). Obie metody są skuteczne – BACC stosuje się najczęściej dla zwiększenia precyzji (np. przy małych guzkach), natomiast klasyczną BAC z powodzeniem wykorzystuje się przy zmianach powierzchownych i łatwo wyczuwalnych palpacyjnie.
Nie. Leki przyjmowane z powodu niedoczynności lub nadczynności tarczycy (np. Euthyrox, Letrox, Thyrozol) należy przyjąć normalnie, popijając wodą. Biopsja nie wpływa na stężenie hormonów w organizmie, więc ich odstawianie jest nieuzasadnione.
Otrzymanie opisu od lekarza patomorfologa, po odpowiednim wybarwieniu i ocenie preparatu, trwa zazwyczaj od 2 do 3 tygodni. Wynik podawany jest najczęściej w obowiązującym systemie klasyfikacji Bethesda, który sugeruje dalsze postępowanie lekarskie.